آیا مالیات برای دانشجویان ایرانی در استرالیا ضروری است؟ بله؛ اما نه همیشه. و همین «نه همیشه» میتواند سالی چند هزار دلار به نفع یا ضرر شما تمام شود. اگر انتخاب درست داشته باشید، میتوانید تا ۱۸٬۲۰۰ دلار در سال کار کنید و هیچ مالیاتی ندهید. اما اگر یک تصمیم ساده را اشتباه بگیرید یا یک فرم را نادرست پر کنید، ممکن است از همان اولین حقوق، بیدلیل مالیات بالا از شما کم شود؛ پولی که خیلی وقتها دیگر بهراحتی برنمیگردد.
در این مقاله قصد داریم قوانین مالیات در استرالیا را بهطور مشخص و کاربردی برای دانشجویان شاغل پارهوقت توضیح دهیم؛ طوری که دقیقاً بدانید چه زمانی باید مالیات بدهید، چقدر باید بدهید، و چه زمانی اصلاً از مالیات معاف هستید. نه تئوری، نه قانونخوانی؛ فقط چیزهایی که مستقیماً روی حقوق شما اثر میگذارد.
مالیات کار دانشجویی در استرالیا به چه چیزی بستگی دارد؟ (مهمترین نکتهای که باید بدانید)
اگر دانشجوی ایرانی هستید و در استرالیا کار پارهوقت میکنید، قبل از هر عدد و قانونی باید یک واقعیت خیلی ساده را بدانید: مالیاتی که از حقوق شما کم میشود، بیشتر از آنکه به میزان کارتان ربط داشته باشد، به نحوه تعریف وضعیت مالیاتی شما از همان روز اول بستگی دارد. خیلی از دانشجوها دقیقاً همینجا ضربه میخورند؛ نه چون قانون پیچیده است، بلکه چون کسی آرام و واضح برایشان توضیح نداده چه اتفاقی دارد میافتد.
در سال مالی ۲۰۲۵–۲۰۲۶، اگر شما از نظر اداره مالیات استرالیا مقیم مالیاتی شناخته شوید، تا سقف ۱۸٬۲۰۰ دلار در سال هیچ مالیاتی پرداخت نمیکنید. این یک شعار یا تئوری نیست؛ یک عدد واقعی و اجرایی است. یعنی اگر کل درآمد سالانهتان از کار پارهوقت زیر این عدد باشد، نباید حتی یک دلار مالیات از شما کم شود. اگر کم شد، مشکل از نحوه ثبت اطلاعات شماست، نه از قانون.
مقیم مالیاتی بودن یعنی چه و چرا برای دانشجو مهم است؟
مقیم مالیاتی یعنی اداره مالیات استرالیا تشخیص میدهد که شما واقعاً در این کشور زندگی میکنید، نه اینکه فقط برای مدت کوتاه آمده باشید و برگردید. برای بیشتر دانشجویان ایرانی، وقتی با ویزای دانشجویی وارد استرالیا میشوند، خانه یا خوابگاه دارند، چند ترم آنجا میمانند و کار پارهوقت انجام میدهند، در عمل همین وضعیت صدق میکند. این تشخیص را Australian Taxation Office انجام میدهد و اتفاقاً در بسیاری از پروندههای دانشجویی، نتیجهاش «مقیم مالیاتی» بودن است.
اهمیت این موضوع دقیقاً در پولی است که در جیبتان میماند. اگر مقیم مالیاتی باشید، معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری شامل حالتان میشود. اگر نباشید، این معافیت را کامل از دست میدهید و از همان اولین دلار درآمد، مالیات میدهید. همین تفاوت ساده، مسیر مالی یک سال زندگی دانشجویی را عوض میکند.
مثال عددی واقعی از میزان مالیات دانشجویی در استرالیا بر اساس درآمد
برای اینکه موضوع کاملاً روشن شود، یک مثال واقعی را با هم مرور کنیم. فرض کنید شما در طول سال حدود ۳۰٬۰۰۰ دلار درآمد دارید. اگر مقیم مالیاتی باشید، ۱۸٬۲۰۰ دلار اول معاف است و فقط ۱۱٬۸۰۰ دلار باقیمانده مشمول مالیات میشود. نرخ مالیات این بازه در سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ شانزده درصد است. یعنی کل مالیاتی که برای یک سال پرداخت میکنید حدود ۱٬۸۸۸ دلار میشود؛ چیزی حدود ماهی ۱۵۰ دلار.
حالا همین درآمد را در حالت اشتباه ببینید. اگر غیرمقیم مالیاتی شناخته شوید، هیچ معافیتی وجود ندارد و کل ۳۰٬۰۰۰ دلار با نرخ سی درصد مالیات میخورد. نتیجهاش حدود ۹٬۰۰۰ دلار مالیات در سال است. این اختلاف، اختلاف کوچکی نیست و دقیقاً همان جایی است که بعضی دانشجوها بعداً میفهمند چرا حقوقشان خیلی کمتر از انتظارشان بوده است.
اگر دانشجوی ایرانی هستید، در استرالیا زندگی میکنید و کار پارهوقت دارید، در اغلب موارد مقیم مالیاتی محسوب میشوید و میتوانید از معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری استفاده کنید. هر وضعیتی غیر از این، معمولاً نشانهی یک اشتباه اجرایی است، نه اجبار قانون.
اگر بخواهید، بخش بعدی را دقیقاً مینویسم درباره اینکه موقع شروع کار، کدام فرم و کدام انتخاب تعیین میکند مالیات شما درست کم شود یا نه؛ کاملاً عملی و قدمبهقدم.
موقع شروع کار در استرالیا دقیقاً چه کارهایی انجام بدهید تا مالیات اضافه ندهید؟
سه تصمیم اول شما تعیین میکند که مالیاتتان درست کم شود یا هر ماه پولتان الکی برود. این سه تصمیم را اگر درست بگیرید، ۸۰٪ مشکلات مالیاتی دانشجویان حل میشود.
قدم اول: بدون TFN سر کار نروید (حتی یک شیفت)
اگر بدون «تیافان» (شماره پرونده مالیاتی – Tax File Number) شروع به کار کنید، کارفرما مجبور است مالیات را با بالاترین نرخ ممکن از حقوق شما کم کند. این یعنی حتی اگر درآمدتان کم باشد، ممکن است ببینید رقم قابل توجهی از همان اولین حقوق کم شده است.
خیلیها فکر میکنند «بعداً TFN میگیرم، درست میشود». در عمل، تا وقتی TFN ثبت نشده، پول از حقوق شما رفته است. شاید آخر سال بخشی از آن برگردد، شاید هم نه. برای یک دانشجو، همین چند هفته یا چند ماه حقوق کمتر، فشار واقعی ایجاد میکند. پس قاعده ساده است: اول TFN، بعد کار.
قدم دوم: معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری را فقط برای یک شغل فعال کنید
وقتی کارفرما فرم اطلاعات مالیاتی شروع کار را به شما میدهد، یک انتخاب بسیار مهم داخل آن است: آیا میخواهید معافیت مالیاتی سالانه ۱۸٬۲۰۰ دلار برای این شغل اعمال شود یا نه.
اگر این شغل، شغل اصلی شماست، جواب معمولاً بله است. این کار باعث میشود از همان حقوقهای اول، مالیات کمتری از شما کم شود. اما اگر همزمان دو کار دارید، فقط باید در یکی از آنها این معافیت را فعال کنید. زدن این گزینه برای هر دو شغل، اشتباه رایج دانشجویان است و نتیجهاش معمولاً بدهکاری آخر سال است. قاعدهاش ساده است: یک درآمد اصلی، یک معافیت. بیشتر از این، دردسر میشود.
قدم سوم: اگر دیدید از حقوقتان زیاد کم میشود، بیتفاوت رد نشوید
خیلی از دانشجوها متوجه میشوند که از حقوقشان مالیات زیادی کم شده، اما با خودشان میگویند «حتماً طبیعیه» یا «همه همینطورن». این دقیقاً همانجایی است که پول میسوزد. اگر درآمدتان پایین یا متوسط است و میبینید رقم مالیات غیرمنطقی است، معمولاً یکی از اینها اتفاق افتاده:
یا TFN شما ثبت نشده، یا معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری فعال نشده، یا اطلاعاتتان اشتباه وارد سیستم شده است. اینها چیزهایی نیست که خودبهخود درست شود. باید پیگیری کنید. هر هفته تأخیر، یعنی پول کمتر در حساب شما.
آخر سال مالی در استرالیا چه اتفاقی میافتد؟ (ریفاند میگیرید یا بدهکار میشوید؟)
آخر سال مالی، اداره مالیات حساب میکند که در کل سال چقدر باید مالیات میدادید و چقدر از شما کم شده است. اگر بیشتر از حد لازم از شما کم شده باشد، پول پس میگیرید. اگر کمتر کم شده باشد، باید مابهالتفاوت را پرداخت کنید.
سال مالی در استرالیا از ۱ جولای تا ۳۰ ژوئن است. یعنی تمام درآمدهایی که در این بازه دارید، با هم جمع میشود و یکجا بررسی میشود. مهم نیست هر هفته چقدر کار کردهاید؛ مهم این است که جمع کل درآمد سالانهتان چقدر بوده و وضعیت مالیاتیتان چطور ثبت شده است.
چرا خیلی از دانشجویان آخر سال ریفاند میگیرند؟
در عمل، خیلی از دانشجویان ایرانی آخر سال مالی پول پس میگیرند. دلیلش معمولاً این است که در طول سال، کارفرما بهصورت محافظهکارانه مالیات کم کرده است. مثلاً فرض کرده شما قرار است کل سال با همان شدت کار کنید، در حالی که شاید چند ماه کمتر کار کردهاید یا اصلاً کارتان قطع شده است.
یک دلیل رایج دیگر این است که دانشجو واجد معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری بوده، اما این معافیت بهطور کامل در طول سال روی حقوقش اعمال نشده. در این حالت، آخر سال اداره مالیات محاسبه نهایی را انجام میدهد و اضافه پرداختی را به حساب شما برمیگرداند.
برای خیلی از دانشجوها، این ریفاند چند صد دلار است. برای بعضیها حتی به یکی دو هزار دلار هم میرسد. اما این پول «هدیه» نیست؛ پول خودتان است که دیرتر به دستتان میرسد.
چه زمانی ممکن است بدهکار شوید؟ (جایی که باید حواستان جمع باشد)
بدهکار شدن معمولاً وقتی اتفاق میافتد که در طول سال مالیات کمتری از شما کم شده نسبت به چیزی که باید پرداخت میکردید. این وضعیت اغلب در چند حالت پیش میآید.
یکی از رایجترین حالتها این است که دانشجو همزمان چند شغل داشته و معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری را برای بیش از یک شغل فعال کرده است. در طول سال حقوقها خوب به نظر میرسند، اما آخر سال اداره مالیات همه درآمدها را با هم جمع میکند و میگوید: «این مقدار مالیات کم بوده».
حالت دیگر زمانی است که ساعات کاری شما در نیمه دوم سال خیلی بیشتر شده، اما سیستم همچنان مالیات را با فرض درآمد پایینتر کم کرده است. در این حالت هم آخر سال ممکن است بدهکار شوید، حتی اگر نیت بدی در کار نبوده باشد.
یک مثال واقعی برای اینکه غافلگیر نشوید
فرض کنید نیمه اول سال درآمدتان کم بوده و نیمه دوم سال بیشتر کار کردهاید. کارفرما در نیمه اول مالیات کمی کم کرده و همان روند را ادامه داده است. آخر سال که جمع درآمد شما مثلاً از ۱۸٬۲۰۰ دلار گذشته، اداره مالیات کل تصویر را میبیند، نه ماهبهماه را. نتیجه این میشود که باید مابهالتفاوت مالیات را پرداخت کنید.
این بدهکاری معمولاً شوکهکننده نیست اگر از قبل بدانید ممکن است اتفاق بیفتد. مشکل وقتی است که دانشجو هیچ تصوری ندارد و یکدفعه با عددی روبهرو میشود که انتظارش را نداشته.
چه کار کنید که آخر سال غافلگیر نشوید؟
اگر بخواهم خیلی عملی بگویم، بهترین کار این است که در طول سال یک تصویر کلی از درآمدتان داشته باشید. لازم نیست حسابدار باشید. فقط بدانید حدوداً سالی چقدر درآمد دارید و آیا از معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری درست استفاده میکنید یا نه.
اگر دیدید ساعات کاریتان بهطور جدی بالا رفته، طبیعی است که مالیات نهاییتان هم بالا برود. این به معنی اشتباه نیست، فقط به معنی این است که باید آماده باشید. دانشجویی که این را میداند، آخر سال شوکه نمیشود.
چه هزینههایی را دانشجویان شاغل در استرالیا میتوانند از مالیات کم کنند؟ (راهنمای کاملاً عملی)
جواب مستقیم اگر حوصله ندارید:
هر هزینهای که مستقیم برای انجام کارتان بوده و مدرک داشته باشد، میتواند مالیات شما را کمتر کند.
هر چیزی خارج از این، یا رد میشود یا اصلاً ارزش وقت گذاشتن ندارد.
اداره مالیات استرالیا دنبال داستان و توضیح احساسی نیست. دنبال این است که ببیند: این هزینه واقعاً برای کار بوده یا نه. همین.
هزینههایی که معمولاً برای دانشجویان قابل قبول است
اگر کار پارهوقت دارید، رایجترین هزینههایی که خیلی از دانشجویان میتوانند اعلام کنند مربوط به لباس، ابزار کار و بعضی هزینههای شغلی مشخص است. مثلاً اگر محل کار شما یونیفرم مشخص دارد و خودتان هزینهاش را دادهاید، این هزینه معمولاً قابل اعلام است. اما اگر فقط لباس مشکی یا کفش معمولی خریدهاید چون «برای کار لازم بوده»، این معمولاً پذیرفته نمیشود. تفاوتش خیلی مهم است.
اگر برای کارتان نیاز به وسایل مشخص داشتهاید، مثل ابزار، تجهیزات ساده یا حتی بعضی وسایل دیجیتال که واقعاً برای انجام کار استفاده شدهاند، میتوانید بخشی از هزینه را اعلام کنید. البته به شرطی که مشخص باشد این وسیله برای کار بوده، نه برای مصرف شخصی.
در بعضی شغلها، هزینه شستوشوی یونیفرم کاری هم قابل اعلام است، بهخصوص اگر یونیفرم خاص باشد و نتوان آن را بهعنوان لباس روزمره استفاده کرد. این شاید عدد بزرگی نباشد، اما وقتی جمع میشود، روی ریفاند اثر میگذارد.
هزینههایی که معمولاً دانشجوها اشتباه اعلام میکنند
اینجا جایی است که خیلیها وقتشان را تلف میکنند. هزینه رفتوآمد روزانه از خانه تا محل کار، در اغلب موارد قابل کسر نیست. حتی اگر احساس کنید بدون این رفتوآمد نمیتوانستید کار کنید، باز هم از نظر اداره مالیات هزینه شخصی حساب میشود.
هزینه خوراک، قهوه، غذا یا اسنک حین کار هم تقریباً همیشه غیرقابل قبول است. اینها هزینههای زندگی روزمره محسوب میشوند، نه هزینه کاری. خیلی از دانشجوها اینها را وارد میکنند و بعد تعجب میکنند چرا ریفاندشان تغییری نکرده است.
هزینه موبایل و اینترنت هم فقط در صورتی قابل اعلام است که بتوانید بخش کاری آن را جدا کنید. یعنی اگر تلفنتان هم برای کار استفاده شده و هم برای زندگی شخصی، فقط آن بخشی که واقعاً برای کار بوده قابل محاسبه است، نه کل قبض.
یک واقعیت مهم درباره اعلام هزینهها
اعلام هزینهها قرار نیست شما را «ثروتمند» کند. هدفش این است که مالیات واقعیتان منصفانه محاسبه شود. خیلی وقتها برای یک دانشجوی پارهوقت، این یعنی چند صد دلار ریفاند بیشتر. همین چند صد دلار هم برای دانشجو عدد مهمی است، ولی فقط وقتی که درست و واقعبینانه اعلام شود.
اعلام هزینههای غیرواقعی یا بزرگنمایی معمولاً نتیجه خاصی ندارد و حتی میتواند دردسر درست کند. اداره مالیات استرالیا، یعنی Australian Taxation Office، خیلی وقتها بدون سر و صدا پروندهها را بررسی میکند. اگر چیزی غیرعادی باشد، توضیح میخواهد.
چطور بفهمید اصلاً ارزش اعلام هزینه را دارد یا نه؟
یک معیار ساده داشته باشید. اگر مجموع هزینههای کاریتان در سال خیلی کم است، مثلاً زیر چند صد دلار، انتظار ریفاند بزرگ نداشته باشید. اما اگر واقعاً برای کار هزینه کردهاید و رسید دارید، اعلامش منطقی است.
مهمتر از همه این است که واقعی و قابل دفاع اعلام کنید. نه کمتر از حقتان، نه بیشتر از واقعیت.
آیا دانشجویان بینالمللی در استرالیا باید Medicare Levy بدهند؟ (جواب مستقیم)
جواب کوتاه و کاربردی: در بیشتر موارد، نه. اما فقط اگر بدانید چطور درست اعلامش کنید. مدیکر لِوی (هزینه مدیکر – Medicare Levy) در استرالیا معمولاً ۲٪ از درآمد سالانه است و از شهروندان و مقیمان دائم گرفته میشود. سیستم مالیاتی بهصورت پیشفرض فرض میکند که همه باید این مبلغ را بدهند، مگر اینکه خلافش ثابت شود.
چرا بیشتر دانشجویان بینالمللی از Medicare Levy معاف هستند؟
دانشجویان بینالمللی، از جمله دانشجویان ایرانی، معمولاً به سیستم درمانی مدیکر استرالیا دسترسی ندارند و بهجایش بیمه دانشجویی دارند. به همین دلیل، قانوناً میتوانند از پرداخت Medicare Levy معاف شوند. اما این معافیت خودکار نیست. اگر اقدامی نکنید، سیستم ممکن است این ۲٪ را برای شما حساب کند و از مالیات نهاییتان کم شود.
دقیقاً چه کار باید بکنید که این ۲٪ از شما کم نشود؟
موقع ارسال اظهارنامه مالیاتی سالانه، باید اعلام کنید که در آن سال واجد شرایط استفاده از مدیکر نبودهاید. برای این کار معمولاً به مدرکی نیاز دارید که نشان دهد تحت پوشش مدیکر نبودهاید و بیمه دانشجویی داشتهاید. اگر این مرحله را درست انجام بدهید، آن ۲٪ از مالیات شما حذف میشود. برای یک دانشجو با درآمد مثلاً ۳۰٬۰۰۰ دلار، این یعنی حدود ۶۰۰ دلار پول بیشتر در جیبتان.
جمعبندی نهایی؛ اگر دانشجوی ایرانی هستید، مالیات میتواند به نفعتان تمام شود یا برعکس
اگر بخواهیم کل این مقاله را در یک جمعبندی صادقانه خلاصه کنیم، ماجرا این است: دانشجوی ایرانی در استرالیا لزوماً قرار نیست مالیات سنگین بدهد، اما اگر نداند دارد چه کار میکند، خیلی راحت ضرر میکند. تفاوت بین اینکه تا ۱۸٬۲۰۰ دلار در سال هیچ مالیاتی ندهید یا چند هزار دلار بیدلیل از دست بدهید، نه به شانس ربط دارد، نه به سختگیری قانون؛ فقط به این برمیگردد که از روز اول وضعیت مالیاتیتان را درست تعریف کردهاید یا نه. TFN، معافیت ۱۸٬۲۰۰ دلاری، وضعیت مقیم مالیاتی، Medicare Levy و حتی اعلام هزینهها، هرکدام اگر اشتباه انجام شوند، مستقیم از جیب شما کم میکنند. اینها جزئیات نیستند؛ تصمیمهای مالی واقعیاند که روی کیفیت زندگی دانشجوییتان اثر میگذارند.
اگر یک نکته قرار است یادتان بماند، همین است: قانون مالیات استرالیا آنقدرها هم پیچیده نیست، اما بیرحمانه دقیق است. اگر چیزی را درست اعلام نکنید، سیستم حدس نمیزند به نفع شما عمل کند. در عوض، اگر بدانید چه زمانی معاف هستید، چه چیزی را باید بزنید و چه چیزی را نباید، مالیات میتواند برایتان قابلمدیریت، قابلپیشبینی و حتی به نفعتان باشد. این مقاله قرار نبود شما را بترساند؛ قرار بود کاری کند که کنترل پولتان دست خودتان باشد، نه سیستم.