در استرالیا، ۶۶٪ از نسل جوان نگران هستند که هوش مصنوعی شغلشان را تا ده سال آینده جایگزین کند. تا چند سال پیش، شغلهایی مانند رانندگی، حسابداری یا حتی ترجمه، جزو گزینههای «مطمئن» محسوب میشدند؛ اما اکنون برخی از همین مشاغل، با چند خط کد جایگزین میشوند.
اگر قصد دارید در استرالیا تحصیل کنید، باید مطمئن شوید که رشتهتان تا ده سال آینده هنوز به نیروی انسانی نیاز دارد. چون اگر شغلی که برایش درس میخوانید تا چند سال دیگر بهکلی ناپدید شود، عملاً دارید روی آیندهای ناپایدار سرمایهگذاری میکنید.
در این مقاله بررسی میکنیم کدام رشتهها در استرالیا در برابر موج هوش مصنوعی مقاومتر هستند، و کدام مشاغل در معرض حذف شدن قرار دارند. هدف این است که با دیدی دقیقتر، رشتهای را انتخاب کنید که واقعاً آینده دارد.
معرفی رشتههایی با امنیت شغلی بالا در استرالیا
اگر میخواهید در استرالیا رشتهای بخوانید که تا سالها شغل داشته باشد و هوش مصنوعی آن را تهدید نکند، باید سراغ حوزههایی بروید که سه ویژگی کلیدی دارند:
۱. نیاز به تعامل انسانی و همدلی
۲. تصمیمگیری پیچیده در موقعیتهای متغیر
۳. خلاقیت غیرقابل الگوریتمسازی
در ادامه، برخی از این رشتهها را میبینید، همراه با دلیل روشنی که چرا امنیت شغلی بالایی دارند:
| رشته دانشگاهی | دلیل امنیت شغلی |
| روانشناسی | نیاز به درک احساسات، تعامل انسانی و رابطهدرمانی. هوش مصنوعی نمیتواند همدلی کند. |
| علوم پرستاری | مراقبت فیزیکی، تشخیص موقعیتهای حساس، و تصمیمگیری آنی در کنار بیمار. |
| آموزش و پرورش | یادگیری انسانی نیاز به ارتباط زنده، انعطاف رفتاری و تشویق خلاقانه دارد. |
| حقوق (تخصصی) | تفسیر قوانین، استدلال انسانی و تصمیمگیری در موقعیتهای اخلاقی و مبهم. |
| هنر و طراحی | خلاقیت ناب و الهام هنری، الگوریتمپذیر نیست. |
| مددکاری اجتماعی و کار با انسانها | نیاز به رابطه عمیق، حمایت روانی و شناخت شرایط انسانی پیچیده. |
| فیزیوتراپی و کاردرمانی | درمان جسمی نیاز به تماس انسانی، برنامهریزی شخصیسازیشده و ارتباط مستقیم دارد. |
این رشتهها نهتنها امنیت شغلی دارند، بلکه طبق آمار رسمی، در ده سال آینده رشد استخدامی هم خواهند داشت.
1. روانشناسی در استرالیا: چرا این رشته امنیت شغلی بالایی دارد؟
روانشناسی یکی از معدود رشتههاییست که با وجود پیشرفت هوش مصنوعی، هنوز به مهارتهای انسانی وابسته است. اگر میخواهید وارد حوزهای شوید که شغلش در ده سال آینده حذف نمیشود، این رشته را جدی بگیرید. هوش مصنوعی میتواند تحلیل کند؛ اما نمیتواند «احساس» را بفهمد. بنابراین، نقش روانشناس همچنان به نیروی انسانی نیاز دارد.
درمان، فقط تشخیص و تحلیل نیست. یک روانشناس باید بتواند احساسات پیچیده را بفهمد، اعتماد ایجاد کند و در گفتوگوهای درمانی، حضور واقعی داشته باشد. اینها تواناییهایی هستند که هیچ الگوریتمی نمیتواند بهدرستی تقلید کند.
- مثالهای شغلی در استرالیا: روانشناس بالینی، مشاور سلامت روان، درمانگر شناختی-رفتاری، روانشناس کودک و نوجوان
- وضعیت بازار کار: تقاضا برای روانشناسها در حال رشد است، بهویژه در سلامت عمومی، مدارس و سیستم قضایی نوجوانان
- حقوق: درآمد سالانهی روانشناسها در استرالیا معمولاً بین ۸۰ تا ۱۲۰ هزار دلار است؛ در موقعیتهای تخصصی یا مستقل، این عدد میتواند بیشتر هم باشد
2. حقوق در استرالیا | چرا این رشته امنیت شغلی دارد؟
در استرالیا، تقاضا برای وکیل هیچوقت متوقف نمیشود. دلیلش ساده است:
پروندههای مهاجرتی در این کشور همیشه رو به افزایشاند، اختلافهای خانوادگی (طلاق، حضانت، ارث) نیاز به رسیدگی دارند، و شرکتهای تجاری برای هر قرارداد داخلی یا بینالمللی به مشاور حقوقی وابستهاند. در این حیطه، حتی بهترین الگوریتمها هم نمیتوانند جای انسان را بگیرند؛ چون پای استدلال، قضاوت و دفاع انسانی وسط است.
اگر قصد دارید در استرالیا حقوق بخوانید یا با مدرک ایران وارد این مسیر شوید، باید بدانید که تنها گرفتن مدرک کافی نیست. همهی فارغالتحصیلان باید دورهی کارآموزی حقوقی (Practical Legal Training – PLT) را بگذرانند و سپس به عضویت انجمن وکلای ایالت دربیایند. این فرآیند چند ماه طول میکشد اما بدون آن امکان وکالت وجود ندارد.
بازار کار و درآمد رشته حقوق در استرالیا (۲۰۲۵)
- بیشترین فرصتهای شغلی در این رشته: حقوق مهاجرت (پروندههای ویزا و اقامت)، حقوق خانواده (طلاق، حضانت، ارث)، و حقوق قراردادهای تجاری (مشاوره شرکتها)
- میانگین حقوق سالانه: ۹۰ تا ۱۵۰ هزار دلار استرالیا؛ در شرکتهای بزرگ بیش از ۲۰۰ هزار دلار استرالیا
3. آموزش در استرالیا | چرا معلمی هنوز شغلی پایدار است؟
هوش مصنوعی میتواند محتوا تولید کند یا تمرین طراحی کند، اما هیچ الگوریتمی نمیتواند رابطه انسانی میان یک معلم و دانشآموز را بازسازی کند. تدریس فقط انتقال اطلاعات نیست؛ معلم باید الهامبخش باشد، دانشآموزان را راهنمایی کند و با توجه به شرایط فردی هر دانشآموز، روش یادگیری را تغییر دهد. همین عنصر انسانی است که باعث میشود شغل معلمی در استرالیا همچنان یکی از پایدارترین و پرتقاضاترین مسیرها باشد.
برای دانشجویان ایرانی، رشتههای آموزش (Teaching & Education) یکی از مطمئنترین گزینهها برای آینده شغلی در استرالیا هستند. فارغالتحصیلان این رشته بعد از گرفتن گواهی استانی تدریس، میتوانند در مدارس دولتی و خصوصی استخدام شوند. علاوه بر این، تقاضا برای معلمان در مناطق حاشیهای و روستایی بیشتر است و حتی امتیاز مهاجرتی جداگانهای برای کسانی که حاضرند در این مناطق تدریس کنند در نظر گرفته شده است.
بازار کار و حقوق معلمی در استرالیا
- نیاز جدی به معلمان در رشتههای ریاضیات، علوم، زبان انگلیسی و آموزش ویژه
- میانگین درآمد سالانه معلمان: ۷۵ تا ۱۱۰ هزار دلار استرالیا (بسته به تجربه و محل تدریس)
4. طراحی در استرالیا | چرا هنوز به طراحانی نیاز است که فقط ابزار بلد نیستند
در سال ۲۰۲۵، ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند در چند ثانیه یک تصویر تولید کنند. اما هنوز نمیدانند برای چه کسی، با چه هدفی، و در چه زمینهای طراحی میکنند. طراحی، فقط تولید گرافیک نیست؛ یعنی اگر طراح صرفاً روی زیبایی کار تمرکز کند و درک درستی از مسئله نداشته باشد، خیلی زود جای خودش را به الگوریتمها میدهد.
در استرالیا، تقاضای واقعی برای طراحانیست که بتوانند فکر کنند، مسئله تحلیل کنند، تجربه کاربر را درک کنند و ایدهی بصری مؤثر ارائه دهند. حوزههایی مثل طراحی تجربه کاربری (UX)، رابط کاربری (UI) و طراحی سرویس در سالهای اخیر رشد زیادی داشتهاند، بهویژه در شرکتهای فناوری، خدمات آنلاین و استارتاپها.
در مقابل، طراحی گرافیک سنتی در حال اشباع است و رقابت در آن بسیار بالاست.
اگر قصد دارید وارد این مسیر شوید، نمونهکار (Portfolio) مهمترین ابزار شماست. دانشگاه فقط بخشی از مسیر است. لازم است پروژههای واقعی انجام دهید، آنها را مستند کنید و در پلتفرمهایی مثل Behance یا Dribbble منتشر کنید. برای بسیاری از موقعیتهای UX/UI، تسلط به ابزارهایی مثل Figma، Adobe XD و توانایی تحلیل رفتار کاربر ضروری است.
بازار کار و حقوق طراحی در استرالیا
تقاضای بالا در طراحی تجربه کاربری، رابط کاربری و محصول دیجیتال
فرصتهای شغلی بیشتر در شهرهای سیدنی، ملبورن و بریزبن
میانگین درآمد سالانه طراحان UX/UI: بین ۸۵ تا ۱۳۰ هزار دلار استرالیا
طراحانی که مهارت در تحقیق کاربر، تفکر سیستمی و ارائه خلاقانه دارند، در بازار کار جایگاه بهتری دارند
5. پرستاری در استرالیا | شغلی که همیشه به نیروی انسانی نیاز دارد
پرستاری یکی از معدود شغلهایی است که حتی پیشرفتهترین رباتها هم نمیتوانند جای آن را بگیرند. چرا؟ چون پرستار فقط دارو نمیدهد یا دستگاه کنترل نمیکند؛ پرستار کسی است که به بیمار آرامش میدهد، شرایط بحرانی را مدیریت میکند و در سختترین لحظهها همراه خانوادههاست. این «نقش انسانی» چیزی است که هیچ الگوریتمی توان تکرارش را ندارد.
برای دانشجویان ایرانی، پرستاری در استرالیا یک مسیر شغلی امن و آیندهدار است. بیمارستانها و خانههای سالمندان در سراسر کشور کمبود نیرو دارند، مخصوصاً در شهرهایی مثل بریزبن، پرت و آدلاید. حتی ایالتها حاضرند امتیاز اقامت دائم اضافه بدهند تا پرستاران خارجی را جذب کنند.
بازار کار و درآمد پرستاری در استرالیا (۲۰۲۵)
- بیشترین فرصتهای شغلی در این رشته در استرالیا: پرستاری عمومی، مراقبت سالمندان، اورژانس و ICU
- میانگین حقوق سالانه: بین ۷۵ تا ۱۱۰ هزار دلار استرالیا
6. فیزیوتراپی در استرالیا | شغلی عملی، انسانی و در حال رشد
هیچ الگوریتمی نمیتواند با لمس یک مفصل، تشخیص دهد کدام حرکت باعث درد شده. فیزیوتراپی یک شغل کاملاً انسانی است؛ ترکیبی از علم پزشکی، ارزیابی دقیق، و ارتباط مستقیم با بیمار.
فیزیوتراپ باید حرکات بدن را ببیند، الگوی درد را تحلیل کند، و برنامهی درمانی تنظیم کند—برای هر فرد، به شکل متفاوت. این یعنی شغلی که نه قابل خودکارسازی است، نه قابل حذف.
در استرالیا، تقاضا برای فیزیوتراپها در حال افزایش است؛ بهویژه با بالاتر رفتن سن جمعیت، رشد ورزشهای حرفهای و نیاز به خدمات توانبخشی. بیمارستانها، کلینیکهای خصوصی، مراکز ورزشی و خانههای سالمندان، همه به متخصصان این حوزه نیاز دارند.
برای دانشجویان ایرانی، فیزیوتراپی یکی از مطمئنترین مسیرهای کاری است—البته به شرطی که فرایند معادلسازی مدرک بهدرستی انجام شود و معیارهای هیئت سلامت استرالیا رعایت شوند.
بازار کار و درآمد فیزیوتراپی در استرالیا (۲۰۲۵)
- مشاغلی با بیشترین تقاضا در این رشته: توانبخشی، مراقبت سالمندان، فیزیوتراپی ورزشی و کلینیکهای ارتوپدی
- میانگین حقوق سالانه: بین ۷۰ تا ۱۱۰ هزار دلار استرالیا
شغلهایی که احتمالاً هوش مصنوعی در استرالیا جایگزینشان میشود
واقعیت این است که همه شغلها امنیت یکسانی ندارند. بعضی حوزهها بهقدری وابسته به کار تکراری و دادهمحور هستند که دیر یا زود بخشی از آنها به دست ماشینها سپرده میشود. بر اساس گزارشهای OECD و پیشبینیهای دولت استرالیا، تا سالهای ۲۰۳۰ تا ۲۰۴۰ بیشترین ریسک جایگزینی با هوش مصنوعی برای این مشاغل وجود دارد: حسابداری پایه، ورود دادهها، خدمات مشتری، ترجمهی ماشینی و رانندگی حملونقل.
حسابداری پایه (۲۰۳۰)
وظایفی مثل ثبت فاکتور، محاسبه مالیات ساده یا گزارشهای تکراری مالی، عملاً همین حالا هم توسط نرمافزارها انجام میشوند. شغل حسابدارانی که فقط روی کارهای پایه تمرکز دارند، به احتمال زیاد تا سال ۲۰۳۰ بخش بزرگیشان جایگزین میشود. تنها حسابدارانی امنیت شغلی خواهند داشت که به سمت مشاوره مالی، تحلیل داده و استراتژی اقتصادی حرکت کنند.
ورود دادهها و کارهای اداری تکراری (۲۰۳۰–۲۰۳۵)
هر کاری که شامل پر کردن فرم، تایپ اطلاعات یا انتقال داده بین سیستمها باشد، جزو اولین اهداف هوش مصنوعی است. شرکتهای استرالیایی همین حالا هم برای کاهش هزینهها، این وظایف را خودکار کردهاند.
خدمات مشتری (۲۰۳۵)
چتباتها و رباتهای تلفنی روزبهروز هوشمندتر میشوند. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۵ بخش زیادی از پاسخگوییهای اولیه در بانکها، فروشگاههای آنلاین و شرکتهای خدماتی توسط AI انجام شود. تنها کسانی باقی میمانند که در لایههای پشتیبانی پیچیده یا روابط انسانی تخصص داشته باشند.
ترجمه ماشینی (۲۰۳۰)
ابزارهایی مثل Google Translate یا DeepL هر سال دقیقتر میشوند. برای ترجمههای عمومی و مکالمات روزمره، تقاضا برای مترجم انسانی کاهش شدیدی خواهد داشت. اما در حوزههای حساس مثل حقوقی، پزشکی یا ادبی، همچنان نیاز به مترجم متخصص باقی میماند.
رانندگی حملونقل (۲۰۴۰)
کامیونهای خودران، تاکسیهای بدون راننده و سیستمهای هوشمند حملونقل در استرالیا در حال آزمایشاند. شاید شغل رانندگان حرفهای تا یک دهه آینده امن بماند، اما در بازهی ۲۰۳۵ تا ۲۰۴۰ احتمال جایگزینی گسترده بسیار بالاست.
شغلهایی که هوش مصنوعی در استرالیا احتمالاً جایگزین میکند
اگر میخواهید آیندهی شغلیتان در استرالیا امن باشد، باید بدانید کدام شغلها در خطرند. مشاغلی که شامل کارهای روتین و تکرارشونده هستند و به خلاقیت یا قضاوت انسانی نیاز ندارند، زودتر از بقیه در خطر خودکارسازی با هوش مصنوعی قرار میگیرند. بر اساس گزارشهای بازار کار استرالیا و پیشبینی OECD، بیشترین ریسک جایگزینی بین ۲۰۳۰ تا ۲۰۴۰ متوجه این شغلهاست:
شغلهای حسابداری ساده
کارهایی مثل ثبت فاکتور، محاسبه مالیات سالانه و آمادهکردن گزارشهای تکراری دیگر به انسان نیاز ندارند. نرمافزارها همین حالا این کارها را با دقت بالا انجام میدهند و هر سال گستردهتر میشوند. اگر فقط در همین سطح بمانید، آینده شغلی مطمئنی نخواهید داشت. برای امنیت بیشتر باید به سمت تحلیل مالی و مشاوره سرمایهگذاری بروید.
- نرخ جایگزینی: تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۶۰٪ شغلهای حسابداری پایه در استرالیا خودکار میشوند.
ورود داده و کارهای اداری تکراری
هر شغلی که شامل تایپ اطلاعات، پرکردن فرم یا انتقال داده بین سیستمها باشد، خیلی زود به دست هوش مصنوعی میافتد. شرکتهای استرالیایی همین حالا هم سیستمهای خودکار دادهپردازی را جایگزین نیروهای انسانی کردهاند.
- نرخ جایگزینی: تا سال ۲۰۳۵ بیش از ۷۰٪ این مشاغل از بازار کار استرالیا حذف خواهند شد.
خدمات مشتری اولیه
چتباتها و رباتهای تلفنی در استرالیا روزبهروز حرفهایتر میشوند. پاسخگویی پرسشهای ساده مشتریان، مثل وضعیت سفارش یا تغییر رمز عبور، بهطور کامل به هوش مصنوعی سپرده خواهد شد. تنها کسانی میتوانند در این بازار بمانند که روی مهارتهای ارتباط انسانی و حل مسائل پیچیده مشتری تمرکز کنند.
- نرخ جایگزینی: تا سال ۲۰۳۵ حدود ۵۰٪ شغلهای خدمات مشتری ساده در استرالیا جایگزین میشوند.
ترجمه عمومی و ماشینی
برای ترجمه متون روزمره، اخبار یا وبسایتها، ابزارهای هوش مصنوعی مثل Google Translate یا DeepL حالا بهاندازهای دقیق شدهاند که نیاز به مترجم انسانی کمکم از بین میرود. تنها ترجمههای حقوقی، پزشکی و ادبی امنیت شغلی خواهند داشت.
- نرخ جایگزینی: تا سال ۲۰۳۰ حدود ۷۰٪ ترجمههای عمومی در استرالیا به شکل ماشینی انجام خواهد شد.
رانندگی و حملونقل
کامیونهای خودران و تاکسیهای بدون راننده در ایالتهای مختلف استرالیا آزمایش میشوند. این تغییر بهویژه روی شغل رانندگان حملونقل بینشهری اثر خواهد گذاشت. رانندگانی که صرفاً کارهای تکراری انجام میدهند، در آینده جای خود را به سیستمهای خودران میدهند.
- نرخ جایگزینی: تا سال ۲۰۴۰ پیشبینی میشود بیش از ۵۰٪ شغلهای رانندگی در استرالیا خودکار شوند.
پس اگر به فکر مهاجرت تحصیلی یا کاری به استرالیا هستید، به سراغ مشاغلی نروید که تکراری و قابل اتوماسیون هستند. سرمایهگذاری روی رشتههایی مثل سلامت، آموزش، روانشناسی و مشاوره که نیاز به قضاوت انسانی و مهارتهای بینفردی دارند، آینده شغلی مطمئنتری برایتان میسازد.
سخن پایانی: انتخاب رشتههایی با فرصت های شغلی امن در استرالیا
اگر میخواهید چند سال آیندهتان در استرالیا فقط به رزومه فرستادن و جواب نگرفتن نگذرد، از همین حالا باید با واقعیتهای بازار کار روبهرو شوید. آینده شغلی شما قرار نیست تابع علاقه صرف یا مدرک دانشگاهیتان باشد؛ بلکه بستگی دارد به اینکه آیا شغلی که برایش وقت و هزینه میگذارید، در برابر موج هوش مصنوعی ماندگار است یا نه.
هوش مصنوعی قرار نیست ناگهان همه چیز را از بین ببرد، اما آرام و پیوسته شغلهایی را کنار میزند که فقط با دستورالعملهای مشخص و کارهای تکراری سر و کار دارند. در عوض، حوزههایی مثل روانشناسی، آموزش، پرستاری یا طراحی تجربه کاربری، به خاطر «عنصر انسانی» هنوز هم به حضور شما نیاز دارند.
اگر در مرحله انتخاب رشته هستید، یا میخواهید مسیر کاریتان را عوض کنید، الان بهترین زمان برای بازنگری است. مهارتهایی یاد بگیرید که ترکیبشان با هوش مصنوعی قدرتتان را بیشتر میکند، نه اینکه حذفتان کند.
در یک قدم بعدی، اگر هنوز نمیدانید حین تحصیل در استرالیا چه شغلی انتخاب کنید، مقاله زیر را بخوانید:
«پولسازترین مشاغل دانشجویی در استرالیا که میتوانید از همین ترم شروع کنید.»
